Liesbeth Steur

schrijver in Portugal

Tag: Spanje Page 1 of 5

Religions Kill

Religions Kill by CoenSt

Vandaag startte de laatste week van het jaar waarin ik yogales geef. In deze laatste week geef ik iedere leerling een cadeau. Toen ik vanochtend de cadeautjes uitdeelde wenste ik hun gezellige feestdagen en heel veel transformaties in 2019. Want over dat laatste gaat het cadeau. Een Spaanse deelnemer zei: “Ja, jullie in Holland zijn niet gelovig zoals hier, jullie vieren daar geen Kerstmis toch? Dit cadeautje is dus voor het nieuwe jaar?” Ik keek haar aan en glimlachte.

Eenmaal thuis realiseerde ik me dat ik niet weet hoe gelovig Nederland is. Ik weet wel dat Kerstmis een van de grootste door de commercie gekaapte feesten is in het land. Zoals in een groot deel van de wereld. Het lijkt erop dat het Kerstmis anno nu niets te maken heeft met godsdienst. Of zouden al die uitbundige kerstvierders devoot zingen bij de eerste, tweede, derde en vierde adventskaarsen? Of naar een kerk gaan om hun godsdienst te belijden? Of de bijbelverhalen vertellen? En dan op de dag zelf de geboorte van het kindje Jezus in gedachte hebben? Ik krijg niet echt de indruk. Het gaat over luxe, veel eten, glitter en klatergoud. En over vreedzaam samenzijn met familie en vrienden. Dus het antwoord zou zijn: nee we zijn niet echt gelovig en ja we eten met elkaar en doen aan heel veel cadeaus.

Het valt me ieder jaar weer op dat Kerstmis in Spanje niet echt een groot ding is. Daarentegen wordt 6 januari, de dag waarop de drie koningen bij baby Jezus op bezoek kwamen, uitbundig gevierd met optochten waarin de drie een hoofdrol spelen, met je raadt het al, veel cadeaus en eten.

In Portugal heeft Kerstmis een iets grotere rol. Ook hier liggen de winkels in de stad vanaf 1 december vol met snoepgoed, chocola, noten, gedroogd fruit en paté. Veelal producten die het hele jaar door minder prominent of helemaal niet aanwezig zijn. En natuurlijk schappen vol met cadeaus. De mensen genieten van deze maand. Het maakt ze blij. Want feest betekent ook hier eten en samenzijn met familie en vrienden. Vanaf 1 december worden de goede wensen al uitgesproken. Tot na 6 januari.

Maar of ze hier op het Iberisch schiereiland nou wél gelovig zijn? Nou nee, durf ik te zeggen. De bijbelverhalen zitten wel goed in de volksaard gebeiteld. Het zijn pure tradities die niets met de kerkgang te maken hebben. God wordt in het taalgebruik wel overal bijgehaald en Pasen lijkt me in beide landen het grootste “religieuze” feest. Naar de kerk gaan ze met zijn allen als er een doop is of een huwelijk of begrafenis. En dan wel weer eten met elkaar.

De christelijke tradities zijn volkstradities geworden. Net als religieuze tradities in andere landen volkstradities zijn geworden. En werkelijk in alle landen vieren ze het op dezelfde manier. Met eten en drinken en familie en vrienden. Zonder uitzondering. Dus waarom slaan mensen dan elkaars hersenen in over een godsdienst?

CoenSt maakte ooit dit kunstwerk met de titel Religions Kill. En het is waar. Al eeuwen lang. Maar alleen door toedoen van mensen die hun wil willen opleggen aan de ander en niet van lekker eten houden. Want zolang je eet, heb je geen tijd om te doden.

Deze foto is gemaakt in het kader van de #PHOT Photo on Tuesday, een initiatief van Karin Ramaker. De PHOT is een vrije foto-opdracht: een zelfgemaakte foto, zonder thema, met of zonder begeleidende tekst, maar wel mét een titel.

Vaste lasten

[português]  [English]

Verder kijken dan zijn neus lang is. Dat kan een mens. We kunnen bijvoorbeeld de sterren zien en die staan toch zo’n 5000 lichtjaren van onze planeet. Dat licht maakt een reis van vijf triljoen kilometers en dan valt er een foton zo door je lens op je netvlies. Wonderbaarlijk! Ik las het op internet. We hebben bionische ogen. Dat we op de aarde niet zo ver kunnen kijken ligt aan de ronding van de planeet. Onze ogen reiken zo ver als de horizon. Dat is zo’n vijf kilometer. Tenzij je op grote hoogte staat. Op een berg bijvoorbeeld. Dan kun je veel verder kijken. Ik dacht zo’n 200 kilometer en dan begint de ronding van de aarde.

Iedere keer als ik op het punt sta waar ik deze foto heb genomen, verbaas ik me over het menselijk oog, over de wereld en over de weidsheid ervan. En, dat ik het allemaal kan zien!

Ik weet dat ik naar twee landen sta te kijken, want dat kun je natuurlijk niet zien. In de verte Spanje. Rechts bijvoorbeeld zie je de drakenrug – een langgerekte rotspartij – dat is waar Spanje begint en voor me ligt Portugal.

Trouwens ik sta hier in Marvão, Portugal op 800 meter hoogte. Beneden zie je wat huizen. Kijk eens linksonder op de foto. Daar zie je drie huizen waarvan het middelste van ons is. Herkenbare aan de rode pannen op het dak. Ervoor en erachter ligt de olijfboomgaard.

Ik kan hier immens diep ademhalen en al uitademend verzucht ik dan: ‘Je zal hier maar wonen.’

Mijn leven is zo weids als mijn uitzicht. Zit ik in mijn computerscherm dan is mijn leven extreem beperkt tot letters of kunstmatig beeld. Kijk ik naar links de olijfboomgaard in door de glazen schuifdeuren dan worden mijn ogen gestreeld door groen. Zit ik te praten met iemand dan is de expressie van gezicht en ogen mijn beeld.

Het scherm zuigt me makkelijk in een tunnel. Misschien ontstaat daar wel de tunnelvisie. Het scherm kan zelfs zo dominant zijn wanneer ik zit te schrijven bijvoorbeeld, dat ik niet meer voel dat ik een lichaam heb. Dan is dat scherm mijn wereld.

De olijfbomen of de natuur in het algemeen doen me beseffen dat ik leef. Alsof iemand met de vingers heeft geknipt. Wakker ben ik. Bomen, groen, wind, zon, regen. Land, aarde, sprieten, rotsen. De natuur met alle planten en dieren brengt me terug naar waar het werkelijk over gaat.

Regelmatig heb ik me afgevraagd wat ik werkelijk van waarde acht in het leven.
Wat is belangrijk voor mij? En om daar achter te komen heb ik mezelf drie vragen gesteld:
1. Waar geef ik mijn geld aan uit (na alle vaste lasten natuurlijk)?
2. Klopt dat uitgavenpatroon wel met mijn hoogste goed?
3. Draagt het bij?
Zo heb ik mijn doen en laten op lijn gebracht met mijn waarden.

Een leven in beweging met het ritme van de natuur.

Dat is mijn hoogste waarde. Alles dat die beweging belemmert neem ik afscheid van. Zo groeit mijn uitzicht op het leven.

Deze foto is gemaakt in het kader van de #PHOT Photo on Tuesday, een initiatief van Karin Ramaker. De PHOT is een vrije foto-opdracht: een zelfgemaakte foto, zonder thema, met of zonder begeleidende tekst, maar wel mét een titel.

Het muurtje

Op vele plattelanden in Europa vind je deze muurtjes. Van Schotland en Ierland tot Spanje en Portugal en ik vermoed dat deze muurtjes ook in Oost-Europa te vinden zijn. Ze fungeren als scheidslijnen tussen stukken land en zijn steen voor steen met de hand gestapeld. Zonder metselwerk of iets dergelijks. Zelden storten ze in. Zo goed werd dat vroeger gedaan. Vanochtend zag ik dit muurtje in de ochtendzon met bloeiend brem en ontluikende kastanjebomen. Het wandelpad dat nog uit de Romeinse tijd dateert loopt hierlangs en wie weet hebben de Romeinen dit muurtje wel gestapeld. Er zijn trouwens nog mensen die dat kunnen. Het stapelen vind ik een klassieke vorm van meditatie. Vooral het vinden van de juiste steen op de juiste plek. Ik heb ze wel eens aan het werk gezien. Het pakken van de steen gaat echt op intuïtie. De moderne jongens bouwen mallen, gooien daar stenen en cement in, laten het drogen, verwijderen de mallen en klaar is Kees. Een strakke muur is het resultaat. Levenloos vind ik die muren. Niets aan. Geen enkel verhaal kan ik erin ontdekken.

Coen en ik hebben trouwens langs kilometers van dat soort muurtjes gelopen. In de tijd (2006-2011) dat we een makelaardij hadden hier. Eerst gingen de eigenaren die hun land bij ons in de verkoop wilden doen, ons de grenzen van het terrein laten zien. Lopend dus. Die terreinen waren soms 70+ hectare groot. Coen vergeleek dan de online kadaster tekeningen met de muurtjes. Gewoon om te zien of het correspondeerde met elkaar. Want soms stonden boerderijen op de naam van iemand die eigenlijk het perceel ernaast in het bezit had. Al zijn hele leven.

Wanneer er dan potentiële kopers waren moesten wij – en vooral Coen – weer langs die muurtjes. We waren beiden topfit want die terreinen zijn meestal ook nog eens heuvelachtig. Spanjaarden of Portugezen trouwens die geloven de muurtjes wel. Die zijn geïnteresseerd in wat belangrijk is: de begroeiing en de loop van het water. Buitenlanders uit de grote stad, dat was andere koek. Die wantrouwden alles, zelfs de muurtjes. Dus dat was lopen geblazen. Tijdens zo’n wandeling werden de vreemdste vragen gesteld, waarop wij soms geen antwoord hadden.
Ik citeer een Engelsman:

“Dat kan dan wel zo zijn dat dit de landsgrens is, maar wat nou als ik dit koop en de buurman verplaatst in die tussentijd de muur waarmee hij een stuk van mijn land inpikt …”.

De zin om te “makelen” zakte ons dan echt in de schoenen. We zijn dan ook heel gelukkig dat we dat niet meer doen en gewoon voor ons plezier langs die muurtjes kunnen wandelen.

Deze blog schreef ik voor de #PHOT (Photo On Thursday) een blogexperiment van Karin Ramaker. Een vrije foto-opdracht: een zelfgemaakte foto, zonder thema met of zonder begeleidende tekst, maar wel mét een titel.

Felipa


Rijdend tussen Valencia de Alcántara (Spanje) en mijn huis aan de andere kant van de grens in Portugal, stop ik even in het dorp Las Casiñas Altas, vlak voor de grens. Daar woont de moeder van onze goede vriend Paco en ik ben daar veel te lang niet geweest.

Ik vind Felipa een bijzondere vrouw. Niet alleen is zij hartelijk, gastvrij en goedlachs, zij is ook een generaal. Een vrouw van staal. Mijn man noemt haar soms liefkozend La Comandante. Ik hou van vrouwen die door het leven wijs zijn geworden. Ze intrigeren me. Ik wil van hen leren en hun geschiedenis weten.

Felipa is over de tachtig en heeft drie kinderen, een dochter en twee zonen. Ze heeft sinds een jaar een nieuwe levenspartner. Een leuke man die op de taxi in Londen Engels heeft leren spreken. Dat is al heel bijzonder voor een Spanjaard en zeker in deze streek.

We drinken een glas bij haar in de keuken. De kachel brandt. Aan het plafond hangen ritsen rode pepers te drogen. De ene soort nog meer pedis dan de andere. Ik weet het, zij houdt van gepeperd eten. Aan de muur een groot schilderij van een zwarte haan tegen een turquoise achtergrond.

Wanneer het tijd is om te vertrekken mag dat niet alvorens langs de voorraadschuur te zijn gelopen. De deur gaat open en in het donker ontwaar ik een overvloed aan pompoenen in alle maten en soorten, paprika’s, pepers, aardappels, kolen en nog veel meer. Genoeg om een heel dorp de winter door te helpen.

Ze doet het nog steeds, dacht ik bij mezelf. Hamsteren. Ze leden hier in Extremadura hun halve leven honger. Zelfs tot in de jaren zeventig toen ik aan de Costa Brava als flower power girl aan het feestvieren was. Geen idee had ik dat het 800 kilometer verderop kommer en kwel was. Eigenlijk tot aan de dood van Franco. Tot aan het einde van de dictatuur. Als jonge vrouw ging ze met haar man naar Duitsland om te werken en de drie kinderen bleven bij familie.

Nooit meer honger. Ik weet zeker dat ze zich dat had voorgenomen.

Haar man en vader van haar kinderen was tot die tijd een berucht smokkelaar – zo hier op de grens met Portugal. Een redelijke bijverdienste in magere tijden. Vooral koffie en sigaretten deden het goed. Daartoe had Portugal – want geld moet er verdiend worden – de koffiefabrieken vlakbij de grens gebouwd.

Tot vorig jaar hield ze nog zwarte varkens en ieder jaar werden er twee of drie geslacht. Vrieskisten vol eten en Iberische hammen aan het plafond naast alle andere worsten. Dat mag ze niet meer van haar zonen. Want die klaren de klus voor haar met de hele familie erbij. Ieder jaar komt weer de vraag naar boven: wie gaat dat allemaal opeten?

Iedereen die langs komt dus. Zakken met groenten kreeg ik weer mee met recept voor de Italiaanse puntpaprika’s. Meteen gemaakt natuurlijk en goedgekeurd door mijn tafelgenoten.

Iedere zaterdag kookt ze uitgebreid voor de lunch verschillende gangen en gerechten en wacht op wie langs komt. Zelf zie je haar nooit eten. Felipa zit als altijd, goed gekleed en tot in de puntjes verzorgd, op haar kleine krukje met ellebogen op tafel. Zo kan zij het beste haar disgenoten in de gaten houden. Want je bord moet leeg. Wee je gebeente als je dat niet doet. En als ze daar zo zit, aan het hoofd van de tafel, verschijnt in haar ogen een zweem van oer tevredenheid. Dit was weer een dag zonder honger.

Deze foto is gemaakt in het kader van de #PHOT Photo On Tuesday, een initiatief van Karin Ramaker.

Page 1 of 5

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén

%d bloggers liken dit: