Liesbeth Steur

schrijver in Portugal

Tag: oorlog

Ongerustheid

Patricia (rechts) en ik.

Op de foto ben ik vier of vijf jaar en mijn grote zus Patricia vijf of zes. Wij schelen precies 14 maanden. Voor mijn moeder reden genoeg om ons als tweeling te behandelen.

Patricia heeft als volwassene (ik herken haar handschrift) ooit achterop de foto gezet: “Liesbeth wordt door grote zus gedwongen om te lachen”. Ik kijk nog eens goed. Dat zou best wel kunnen. Ik kan het me niet herinneren. Wel dat onze overgooiers groen waren en van prachtig glanzend (gemerceriseerd) katoen en de lelietjes wit. Onze truitjes waren van katoenen tricot. Dat voel ik nog. De foto is vast een schoolfoto, in de kleuterklas of zo. Het is vlak vóór ons vertrek naar Sicilië en het einde van onze basisonderwijscarrière in klassikaal verband. Daarna was er alleen nog thuisonderwijs door gebrek aan scholen op de plekken waar we woonden.

Onze ouders waren ten tijde van deze foto nog maar net zeven jaar op vrije voeten na drieënhalf jaar ‘bij de Jap te hebben gekampeerd’, zoals mijn vader dat eufemistisch uitdrukte. Zijn ervaringen waren verschrikkelijk en hij overleefde. Mijn moeder ook. De eerste keer dat ze trouwden was in 1942, drie dagen voordat de oorlog uitbrak in Azië. Ze wisten niets van wat er boven hun hoofd hing. In 1946 kwamen ze elkaar weer tegen in Singapore. Het leven en hun hoofden waren in chaos. Er volgde een scheiding, een kind bij een andere vrouw door mijn vader verwekt, een hereniging na een jaar, twee dochters (Patricia en ik) en uiteindelijk konden ze in in 1959 hertrouwen. In Turkije. waar we toen woonden. Op de ambassade. En wat er nog meer gebeurde daarvoor en daarna kun je later lezen in mijn boek met de titel Kind van de Koloniën. Want hoewel de oorlog maar drieënhalf jaar van hun lange leven(vader 84, moeder 94) in beslag had genomen  was die periode alles bepalend. Het leven had een urgentie. In de ondertoon voelde ik altijd een vleug van ongerustheid die bedekt werd met het adagium: Pluk de dag en wees blij!

Die ondertoon van ongerustheid zit in mijn genen. Inmiddels ben ik me daar bewust van en dat heeft mijn leven veranderd. Ik weet precies waar mijn twijfels, angsten en zorgen ontspruiten. Ik neem de tijd om er bij stil te staan. Geef het de ruimte, stel me de vraag of het iets met de realiteit te maken heeft en dan lost het langzaam op als suiker in warm water.

Die ongerustheid zit niet alleen in mij. Het is allesbepalend in de wereld. Iedereen hecht aan van alles behalve aan zichzelf. Ken je jezelf eigenlijk wel? Als dat zo zou zijn, zou je tevreden zijn met je leven en was er geen reden tot ongerustheid. Ongerustheid is net zo besmettelijk als een virus. Je kunt allerlei voorzorg nemen zoals je handen wassen en in je elleboog hoesten, het virus blijft toch ergens hangen en gaat slapen tot het tijd wordt om terug te keren. Zo gaat het ook met ongerustheid. Als alles veilig lijkt doen we net of het er niet is.

Wanneer ik me realiseer hoe krachtig en levensbepalend angstige ongerustheid kon zijn voor mijn leven, weet ik ook dat de wereld last heeft van dezelfde verschijnselen alleen op grotere schaal. Een massa-angst. Een massa-ongerustheid. Het woekert maar voort wanneer de essentie niet wordt aangepakt. Hoewel tot inzicht komen niet heel moeilijk is – het vereist alleen moed om de weg naar binnen te nemen – gebeurt het te weinig. Het is het meer dan waard kan ik je zeggen want zoals gezegd: de realiteit is vele malen vriendelijker en vreedzamer dan wat er in je denken gebeurt.

Uit de centrifuge aan de waslijn

De was droogt in de zon. (Leone Holzhaus). Olieverf op linnen.

Ik zag een plaatje (zie hieronder) in een Portugese krant. Mijn belangstelling was meteen gewekt. Dat heb ik nou altijd als ik iets zie of lees dat ik nooit eerder zag of las. Ik vroeg me af in hoeverre andere landen zelfvoorzienend kunnen zijn. In plaats van zoals Nederland doet je eigen beste tomaten exporteren en dan voor de verkoop in Nederland tomaten importeren?!? Tja, hoe heeft het zover kunnen komen? Volgens mij hebben wij – de mensen – niet goed opgelet. In slaap gesust door de extreme welvaart. Alles leek goed te gaan.

Totdat de zekerheden wegvielen en daarmee de drogerende status quo verdween.

Gelukkig is dat nu aan de hand. In de hele wereld. Want volgens mij is deze omslag een rinkelende wekker die ons uit een diepe slaap haalt. Kijk eens om je heen. Waar ben je? Wat doe je? Wereldwijd zijn er prachtige initiatieven om terug te keren naar een normaal leven. Een eenvoudig leven zonder prijsvechters als de Action. Wel met de verworvenheden – zoals nieuwe energie – van de nieuwe tijd. Het lijkt wel of we in een centrifuge zitten. Hou je maar vast want die draait nog wel even door. En als het programma is afgelopen zijn we schoon en klaar om op te drogen in  wind en  zon.

Daar, vanaf die waslijn kun je de wereld overzien. De wereld die in een grote chaos lijkt te verkeren. De wereld, de maatschappij. Niet de natuur die blijft ons mensen dienen. Onvermoeibaar en zonder trauma’s overleeft het alle misbruik. Hoe mooi is het hier? Wat heeft de natuur ons te bieden om een menswaardig bestaan te hebben? Alles! Altijd! Lees dit verhaal maar eens.

Portugal is een van de weinige landen ter wereld dat zijn grenzen zou kunnen sluiten en daarmee toch goed leefbaar blijft; waarschijnlijk leefbaarder dan nu. De grote rijkdom van Portugal ligt besloten in de natuur. Die heeft namelijk alles te bieden om een gelukkig volk in vrede te laten leven!

Groot Portugal: een land met een oppervlakte van 4.000.000 km2

Een groot deel van de Portugese bevolking weet niet dat haar “arme” land in het bezit is van:

  • De grootste economische zone van de EU. Bijna zo groot als het hele Europese continent. Dat is heel veel zee met veel vis waarin anderen vissen.
  • 80% van het land is geschikt voor landbouw maar is voor het grootste deel verlaten.
  • Een benijdenswaardig hydrografisch netwerk (rivieren en zo) van wereldniveau.
  • Grote reserves zoetwater, in ondergrondse aardlagen, die bijna onuitputtelijk zijn.
  • De grootste ijzerreserves van de EU en van uitmuntende kwaliteit.
  • De grootste koperreserves van Europa (tweede van de wereld).
  • De grootste wolframreserves van Europa.
  • De grootste lithiumreserves van Europa.
  • De grootste reserves van zeldzame ertsen.
  • De tweede grootste uraniumreserves van Europa.
  • Grote mineralenreserves zoals goud, zilver en platina.
  • Grote steenkoolreserves van uitstekende kwaliteit.
  • En de onmetelijke rijkdom die het water van de Atlantische Oceaan verbergt.
  • Een van de grootste reserves aan aardolie van Europa die al door Duitse en Spaanse bedrijven voor de kust van de Algarve werden aangeboord. Die bedrijven betalen Portugal nauwelijks 20 dollarcent per olievat (stel je voor: centen), terwijl hetzelfde vat ruwe olie al tijden geleden de 100 dollar grens heeft overschreden. Dat allemaal dankzij het onderhandeltalent van de Portugese politiek.
  • Reserves van aardgas die minstens honderd jaar kunnen voorzien in de Portugese consumptie, zonder iemand anders nodig te hebben.

Dit is nog maar het puntje van de ijsberg van de lijst met natuurlijke hulpbronnen die over het internet circuleert. Portugal – in verhouding oppervlakte versus potentie – is mogelijk een van de rijkste landen van de EU.

En toch wordt het land door haar bestuurders geruïneerd. In plaats dat de rijkdommen naar behoren en zonder persoonlijke interesse van de uitvoerders worden geëxploreerd, doen de bestuurders niets behalve hun eigen zakken vullen in ruil voor waardeloze contracten.

Bestuurders en politici van alle landen mogen van mij ook in de centrifuge. Als ze dan aan de lijn hangen kunnen ze misschien ook zonder vlekken opdrogen en gewoon gaan doen zoals de “gewone mensen”. Oorlogen voeren om niet; dat bestaat dan niet meer. Daar zij wij de gewone mensen nooit in geïnteresseerd geweest. Wel in het zorgen voor onszelf en anderen, een dak boven ons hoofd, warmte, voedsel en liefdevolle relaties.

Deze foto is gemaakt in het kader van de #PHOT Photo On Tuesday, een blogexperiment van Karin Ramaker. Een vrije foto-opdracht: een zelfgemaakte foto, zonder thema met of zonder begeleidende tekst, maar wel mét een titel.

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén

%d bloggers liken dit: