Liesbeth Steur

schrijver in Portugal

Tag: meditatie Page 1 of 2

Nooit niets doen

[português]  [English]
Regelmatig vragen mijn huisgenoten me wanneer ik nou eens niets ga doen. Gewoon zitten, zonder taak om handen. Dat bedoelen ze. Zoals zij datgoed kunnen. Zitten en voor zich uit kijken. Staren in het schijnbare luchtledige. Om je eerlijk de waarheid te zeggen, bestudeer ik dat wel eens en stel mezelf na vijf minuten kijken al de vraag wat daar nou zo leuk aan is. Mijn man bijvoorbeeld zegt dat niks doen goed is voor het creatieve proces, net als verveling. Hij is kunstenaar. Dus dat verklaart een hoop.
Soms denk ik dat zijn niets doen een vorm van mediteren is. Ik heb hem wel eens gevraagd wat er in zijn hoofd gebeurt als hij zit te niksen. Zijn gedachtestroom gaat door en hij laat zich meeslepen van links naar rechts. Van de ene gemoedstoestand in de ander. Doelloos.

Als die manier van niets doen het creatieve proces al bevordert wat zou meditatie dan kunnen doen? Dat is per slot ook stilzitten en wel met een doel, namelijk het ontwikkelen van opmerkzaamheid. Meditatie verfijnt je bewustzijn zodat je beter kunt waarnemen. Het helder kunnen registeren van wat er om je heen en in je gebeurt, brengt inzicht en leidt tot acceptatie van het leven zoals het zich aandient. Eigenlijk betekent het een einde aan alle “oorlog” in je leven en om het heel mooi te zeggen: het brengt innerlijke vrijheid.

Er zijn veel mensen die niet willen leren mediteren. Daar hebben ze allerlei redenen voor zoals geen tijd, het zweeft, dat is voor hippies, voor yogi’s, dat past niet in mijn leven enzovoorts. Deze mensen komen wel naar mijn yogalessen om actief mee te doen met de oefeningen. Zo langzamerhand bouw ik wat tijd in om aandachtig te leren stilzitten. Vijf minuten. En ik zie dat het ze goed doet. Ze worden er doodstil van. Ik ook.

Het zou toch heerlijk zijn als iedereen dat thuis kan doen in zijn eigen tijd. Het kost maximaal een half uurtje of minder per dag. Vreemd eigenlijk dat we allemaal tijd hebben om tv te kijken, te kletsen, ruzie te maken, de liefde te bedrijven, om te eten en tanden te poetsen en een half uurtje per dag stilzitten met een doel blijkt een brug te ver.

Bij mij rijst de vraag: waar zijn de mensen bang voor? Om zichzelf in hun zelf gecreëerde wereld te zien? Ja, dat kan heftig zijn.

Want eigenlijk kun je mijn zogenaamde inzichtmeditatie  beschouwen als levenstherapie zonder therapeut. Het heeft namelijk een zuiverende en genezende werking op je karakter en het verstrekt je inzicht in het complexe leven.

Uiteindelijk leer je beter omgaan met blokkades en problemen waardoor je stabieler in het leven staat. Dat is toch niets om bang voor te zijn? Ik zou daar tijd voor vrij maken.

Als voor je uit kijken en je vervelen goed is voor het creatieve proces, dan is stilzitten en je oefenen in opmerkzaamheid een beter hulpmiddel denk ik, want mijn creatieve proces stroomt de hele dag. Daar hoef ik niet voor stil te zitten en te niksen. Zodra ik aan een taak begin, maak ik er met volle aandacht een kunstwerkje van. Of ik nou schrijf, yogales geef, het huis poets of een taart bak. Het maakt niet uit.

Dus ja, ik doe nooit niets! En dat zal altijd zo blijven.

Vipassanā-meditatie

Photo by Mattia Faloretti on Unsplash.com

[português]  [English]

Afgelopen zondag ben ik opnieuw gestart met meditatielessen geven. Negen deelnemers dienden zich aan en voor hen wil ik nog eens uitleggen wat we eigenlijk aan het doen zijn. En wie weet spreekt het jou ook aan. Je bent van harte welkom om eens mee te doen. De data staan op de website van Yoga Studio Marvão.

Over de Boeddha gaan veel verhalen. Over hoe hij een prinsenzoon van rijke huize was en dat hij graag wilde weten wat zich buiten de muren van het landgoed van zijn familie afspeelde. Dus ging hij op pad. Daar, in de buitenwereld kwam hij het echte leven tegen.

De Boeddha leefde dat leven een tijdje voluit. Omdat hij niet gelukkig werd van alle wereldse uitspattingen, zag hij in hoe complex het leven eigenlijk is en ging op zoek naar het geheim van een stabiel, prettig en vredig leven.

De Boeddha identificeerde zeven gemoedstoestanden – anusaya’s – die bijna altijd leiden tot ongeluk of ontevredenheid.

1. zintuigelijk verlangen
2. manifestatiedrang
3. agressie, haat, boosheid
4. hoogmoed, je beter (of minder) voelen dan anderen
5. onjuist begrip van de werkelijkheid
6. twijfel, onzekerheid
7. onwetendheid of gebrek aan realiteitsbesef, onbewustheid.

De diepste oorzaak van de anusaya’s is onwetendheid. Vooral onbewustheid en een slordige interpretatie van wat er in ons omgaat zorgt ervoor dat de anusaya’s de kans krijgen zich te manifesteren en vervolgens gaan we niet wijs om met die emoties, gedachten en gevoelens.

Die onwetendheid zorgt ervoor dat we ons gaan hechten aan plezierige gedachten en gevoelens. We laten ons door van alles afleiden (sociale media bijvoorbeeld) en bouwen weerstand op tegen wat onplezierig is. Het onplezierige stoppen we ver weg ergens in ons lichaam en hechten ons steeds meer aan de buitenwereld. Alsof die buitenwereld een drug is die onze onplezierige gevoelens kan verdoven. We worden steeds banger te verliezen wat we hebben, of erger nog, we worden bang niet te kunnen bezitten wat we willen hebben.

De Boeddha bewandelde vele wegen en he geheim diende zich op een dag aan. Het bleek eenvoudig en voor iedereen te leren.

Het ontwikkelen van opmerkzaamheid.
Want opmerkzaamheid brengt inzicht en leidt tot acceptatie van het leven zoals het zich aandient.

De Boeddha beschrijft twee wegen om tot dat inzicht te komen.

1. Samatha-yānika: het ontwikkelen van opmerkzaamheid op basis van kalmtemeditatie.
2. Suddha-vipassanā-yānika: het direct ontwikkelen van opmerkzaamheid.

De eerste weg – kalmtemeditatie – is heel geschikt voor mensen die tijd hebben zich terug te trekken uit de maatschappij. Want het trainen van diepe vormen van concentratie (dat is kalmtemeditatie) vraagt veel tijd en een lang verblijf in afzondering.

De tweede weg is voor mensen zoals jij en ik. We staan midden in de maatschappij, leiden een druk leven en willen toch die opmerkzaamheid ontwikkelen om tot inzicht te komen, met innerlijke vrijheid als gevolg. Bij deze weg wordt natuurlijk ook concentratie ontwikkeld. Alleen in lichtere vorm dan bij de eerste weg.

Zodra je begint met vipassanā, pas je het eigenlijk meteen toe in je dagelijks leven. Want in de vipassanā observeer en registreer je wat zich afspeelt in je lichaam en je denken. Dus alle dagelijkse mentale en fysieke ervaringen worden gebruikt als meditatieobject.

Je kunt vipassanā- of inzichtmeditatie beschouwen als levenstherapie. Het heeft namelijk een zuiverende en genezende werking op ons karakter en het verstrekt ons intuïtief inzicht in het vergankelijke en onbeheersbare leven. We leren beter omgaan met blokkades en problemen en ontwikkelen stabiliteit in het omgaan met alledaagse ervaringen.

Verwacht wonderen

Chris Ensey – Unsplash

[português]  [English]

HET DENKEN
Met alle regen buiten was het binnen goed toeven. In alle rust en stilte hebben we tijdens de zondagochtend satsang oefeningen gedaan om tot meditatie te komen door ons te concentreren en het opmerken van de willekeurige gedachten die ons onbewust meenemen naar weer andere gedachten. Je kunt zo’n gedachte of gedachtestroom die je uit balans brengt, onderzoeken op het nut door drie vragen te stellen:

  1. Gaat deze gedachte over iets dat werkelijk in het hier en nu aanwezig is?
  2. Is die gedachte goed, liefdevol en compassievol?
  3. Is die gedachte ergens voor nodig? Is het essentieel voor het geluk of de vreugde van de mens en de planeet en is het nodig voor mijn overleving?

Ik weet zeker dat je 3 x nee zult antwoorden. De werkelijkheid is altijd vriendelijker dan welke gedachte of overtuiging ook. En als je 3 x nee hebt geantwoord, dan weet je dat je een leugen aanzag voor de waarheid.

HET GOEDE ZIEN IN ALLES
We spraken over hoe je denken te trainen om in alles het goede te zien. Dat het bereiken van het grote doel (optimist zijn) altijd met de eerste stap begint, is soms moeilijk te accepteren. Omdat sommigen denken dat het dan niet opschiet. Loslaten en verder gaan! En volgens mij werkt dat niet zo. Een mens kan wel zeggen: “Ik laat die oude gewoonte voor wat het is, ik doe het niet meer.” En zeggen en doen zijn twee dingen. Een oude gewoonte actief loslaten is onmogelijk. Die oude gewoonte is namelijk een zeer goed getrainde spier in je hersenen. Alleen door een nieuwe gewoonte aan te leren (nieuwe spier trainen, nieuwe hersenverbinding aanleggen door te trainen) kan de oude verslappen en verdwijnen. En dan alleen maar omdat je zo gedisciplineerd bent die niet meer te gebruiken. Je bent tenslotte met iets nieuws bezig.

WONDEREN
Het geloof in wonderen was een volgend onderwerp. Wat is een wonder? De een zegt dat het een gunst van God is, de ander zegt dat het te maken heeft met de wet van aantrekking. En nog iemand zegt dat het bovennatuurlijk is en er niet in te geloven. Hoewel diezelfde deelnemer wel gelooft in de wet van aantrekking en het verband niet ziet. Het definiëren van de betekenis van een woord is belangrijk. Zo worden misverstanden voorkomen.

Ik denk dat wij wonderen kunnen en mogen verwachten. Wanneer je een wens hebt – een wens met hart en ziel – kun je die laten materialiseren. Wel is het belangrijk iets positiefs te wensen. Dus zeggen dat je iets NIET wil, werkt tegen je. De uitkomst van de wens is in mijn ogen het wonder. Want een wonder gebeurt altijd onverwacht. Er zijn wat voorwaarden om wonderen te bewerkstelligen.

1. Je moet de bereidheid hebben te veranderen.
2. Overgave aan het grote geheel – je laten leiden – is vanzelfsprekend.
3. Vergeef alles en iedereen en dan bedoel ik alles en iedereen.
4. Verwacht wonderen.

Wat een heerlijke zondagochtend was het!

Dank jullie wel voor het aanwezig zijn.

Let me practice what I preach

Escola Superior de Tecnologia e Gestão, onderdeel van IPP Portalegre (Instituto Politécnico de Portalegre)

Op een dag zat ik te praten met Hermelinda Carlos, docent communicatie aan de hogeschool van Portalegre (IPP) en initiatiefnemer van het yogaproject op deze school. Sinds maart dit jaar draait het project van deze fantastische en gedreven jonge vrouw en ik – geluksvogel – mag de lessen verzorgen. Deelnemers zijn docenten, medewerkers en studenten en mensen van buiten.

In het hogeschoolcomplex is een prachtige zaal gecreëerd met alle voorzieningen. Het is een hypermodern laag gebouw dat ooit een nationale prijs voor architectuur won. Ik hou van zulke gebouwen. De yogazaal biedt met ramen van plafond tot grond uitzicht op het park dat flauw naar beneden loopt naar de vijver. Daarachter het Alentejaanse landschap.

We spraken over allerlei mogelijkheden om de yoga uit te bouwen. Ik opperde een workshop van een dag over meditatie. Hoewel ik nooit eerder een hele dag met mensen heb gemediteerd, leek me het een goed plan. De Portugezen hebben net als de Noord-Europeanen weinig tijd en zin om zich gedurende een tijd te verplichten ergens wekelijks aanwezig te zijn. Voor yoga is dat nog te doen, maar nog een avond voor meditatie? Dan is de week om voordat je het weet. Dus waarom niet een hele zaterdag? Gewoon, eenmalig.

Het werd oktober. De maand dat iedereen in Portugal weer terug is op zijn plek. Ik had maanden de tijd om mijn gedachten erover te laten gaan en te beginnen met schrijven. Maar zoals een goede schrijver betaamt, bleef ik wat dralen. En nu is het eind september.

Ik heb veel te vertellen en er zijn veel manieren om mensen in één dag te laten ervaren wat het is om in een totale leegte terecht te komen. Voorbij al dat denken.

Vorige week voelde ik de tijd op mijn schouders drukken, temeer omdat ik alles in het Portugees doe. Er moet ook nog tijd zijn dus voor vertalen, laten controleren  door een native speaker (in dit geval Hermelinda) en oefenen. Toch belangrijk voor een groter publiek. Ik kan dat niet binnen een week geregeld hebben.

Ineens wist ik het: let me practice what I preach. Eerst een extra uur mediteren dus. Wat een prachtig middel is dat toch om iets te weten te komen.

Het hele verhaal staat inmiddels op papier en vanochtend dacht ik ineens dat het toch anders moet. Altijd goed om de dingen een dagje te laten liggen. Morgen schrijf ik de nieuwe versie en ga dan geduldig vertalen, natuurlijk pas na een uurtje meditatie. Daarna is het namelijk net alsof mijn hersenen geen brei meer zijn. Alsof de kennis die ik nodig heb naar voren floept en zo op het papier terecht komt. Het is echt een wonder.

Daarom wil ik graag die workshop geven. Om anderen te laten ervaren dat die ruimte er is en dat je daar terecht kunt komen. Het vergt wat oefening en geduld en het kan dus. Ik ben het levende bewijs.

Wie weet doe ik het ook nog eens in Holland, als ik daar een weekje ben…

Deze foto is gemaakt in het kader van de #PHOT Photo On Tuesday, een initiatief van Karin Ramaker.

Page 1 of 2

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén

%d bloggers liken dit: