Kijk door je wimpers en zie wat ik zag

(PORTUGUÊS) (ENGLISH)

We waren onderweg naar Fronteira. Vorige week. Estrela en ik. Zij als verkopende makelaar. Ik als gemachtigde om een pand te kopen voor vrienden. Ze vertrekken uit Nederland en vestigen zich hier. Bij ons in de buurt. Ze komen over twee weken al en konden niet hier zijn voor de verkoop want alles afronden in Nederland. Emigratie vergt geduld in het afhandelen van wat je achterlaat zonder losse eindjes en veel bureaucratie bij aankomst in het nieuwe land.

Gelukkig ken ik de weg. Dat is het voordeel van het wonen in een kleine gemeenschap waar eigenlijk alle overheidsinstanties zijn vertegenwoordigd. Alleen de notaris niet. Sinds een paar jaar is die verdwenen uit Marvão. Geen opvolging, geen dit, geen dat. Dus naar het volgende stadje, Castelo de Vide, maar daar zit ook geen notaris meer. Pas op drie kwartier rijden in Fronteira bestaat de mogelijkheid om een koop te sluiten en te registeren in kadaster en zo. Het is niet de eerste keer dat ik met Estrela daar naar toe rij. Ik denk de derde keer en Estrela wil altijd rijden. Dat vind ik prima want dat geeft me de kans om om me heen te kijken. 

Die dag werd een hele dag. In de ochtend het te kopen huis inspecteren, door naar Portalegre waar het makelaarskantoor zit van Estrela voor allerlei papieren, lunchen bij de Japanner daar is altijd alle tijd voor en door naar Fronteira. 

Estrela spreekt Engels behalve met mij. Dat is beter voor mijn Portugees, zegt ze altijd. We praten over van alles, over haar moestuinproject Cesta à Sexta dat nu stil ligt, over de brandweer die op haar terrein een water bassin aan het aanleggen is voor de blushelikopter. Over haar boekenproject Leve para ler waar je boeken kunt inleveren en halen om te lezen – een gratis bibliotheek zeg maar zonder registratie. Natuurlijk praten we over anderen, haar zus, haar familie, haar nichtje uit Italië die met Kerstmis komt logeren en over haar recente reis naar Marrakech. We vervelen ons geen moment.

Mijn favoriete  landschap van glooiende heuvels en kurkeiken glijdt voorbij. Een feest voor mijn ogen. Totdat er iets veranderd. Zonder waarschuwing. Ineens rijden we tussen erevelden, oorlogsbegraafplaatsen, links en rechts bedekken rijen en rijen van witte kruizen kilometers heuvels. Geen boom meer te zien. Ik kijk nog eens en bedenk me dat ze hier in Portugal geen wereldoorlogen hebben uitgevochten. Toch is dit mijn eerste gedachte. 

Nee, het zijn geen begraafplaatsen en hebben wel alles te maken met de dood. De dood van de natuur en de leefbaarheid van de streek. Hoewel er duizenden kleine olijfstruiken zijn geplant zal alles hier een langzame dood sterven zoals het in Zuid-Spanje al aan de gang is. Geen water, geen olijven. Hier is nog genoeg water dus kopen de Spanjaarden alle terreinen op vertelt Estrela, voor de monocultuur en de Portugese overheid verstrekt nog steeds subsidies voor deze achterhaalde onzin.

Ja, ik ben woest!

Iedere monocultuur is tot ondergaan gedoemd. Of het nu varkens, kippen, insecten of bomen en struiken zijn. Terwijl overheden over de hele wereld hun mond vol hebben van het klimaat en de schuld bij de burger leggen die straks in de 15-minuten-stad (ja zelfs in Portugal want aan Europa wordt hier hard gewerkt) moet gaan wonen is dit de hypocrisie ten top. 

Ja, de zaken bij de notaris verliepen op rolletjes. Huis met land is gekocht. Ik vertel aan Estrela op de terugweg hoe blij ik ben dat onze vrienden de moed hebben gevat en de verstandige keuze hebben gemaakt om in deze vergeten uithoek van Portugal te gaan wonen waar het tempo laag ligt en de kwaliteit van leven hoog is. Ze antwoordt niet en kijkt al rijdend om zich heen. We komen weer langs de velden met witte kruizen. 

“Jezus”, zegt Estrela. “Je wordt bedankt voor je fantasie. Iedere keer als ik hier nu langs rij zie ik oorlogsbegraafplaatsen in plaats van economische vooruitgang! Dat beeld raak ik niet meer kwijt denk ik.”