Liesbeth Steur

schrijver in Portugal

Categorie: yoga & meditatie

Schone lei

IMG_4316 kopie.jpg

PortuguêsEnglish

Langzaam doe ik de deur open van de studio. Tot op een kier en steek mijn hoofd om de hoek. Ja, het is warm. Iedere keer is dat een spannend moment. Ik programmeer de airco de dag tevoren en het is geen garantie dat het apparaat doet wat ik wil. Soms is de stroom uitgevallen, soms heb ik niet goed op de programmeerknop gedrukt of staat ineens het sneeuwvlokje aan in plaats van het zonnetje (ook eigen schuld). Dat vind ik trouwens verwarrend. De zon hoort bij de zomer dus dan zou die moeten koelen en een sneeuwvlok bij de winter en zou hij warme lucht moeten blazen. En het is dus andersom. Mijn logica is niet die van de airco afstandsbediening ontwerpers.

Die deur opendoen blijft een belangrijk moment, want de start van de yogales hangt af van de temperatuur in de zaal. De leerlingen gedragen zich anders. Alhoewel Portugezen geen moeite hebben met ijskoude gebouwen. Voor hen is het normaal dat gebouwen en huizen koud zijn in de winter. Dit bedrijfsverzamelgebouwtje waar mijn studio huist heeft geen isolatie en dat maakt de buitentemperatuur voelbaar binnen. Ondanks dat het aangenaam was vanochtend ben ik toch langzaam begonnen. Na drie weken vrij, Kerstmis, Oud en Nieuw en Drie Koningen (toch een groot feestje hier) leek het mij verstandig voor onze lijven.

De toestroom – altijd een verrassing – was groot. Hoewel er veel staan ingeschreven is dat geen garantie dat ze er ook zijn. Vanochtend was het een volle bak in de kleine studio. Het paste precies. Begin van het jaar hè. Goede voornemens. Het verbaast me altijd weer hoe zo’n jaarwisseling de mensen aanzet tot verandering. Er was dus iets, waar ze niet tevreden over waren. Iets dat ze lieten liggen. Misschien hebben ze een schuldgevoel of willen ze voldoen aan andermans verwachtingen. Ik weet het niet.
Zo’n nieuw jaar biedt iedere keer weer een nieuw vergezicht op. Een open toekomst. De lei schoongeveegd. En die overgang van 31 december naar 1 januari maakt het zetten van de eerste stap of het schoonvegen van de lei, makkelijk. Steeds weer moet ik daar over nadenken. Hoe kan dat toch? Waarom is het makkelijker een verandering in te zetten op 1 januari dan op 6 juli bijvoorbeeld. Iedere dag is toch nieuw? Zodra de zon opkomt is de dag nieuw en is er een nieuw vergezicht. Daar heb je 1 januari niet voor nodig.

Mijn dagelijkse vergezicht staat op de foto. Een leitje met blauwe lucht, ruimte en natuur. Ik kijk en weet dat ik de dag zelf kan inkleuren of kan afwachten wat er komen gaat. Ik kan niets doen of heel veel en tussendoor contact blijven houden met het schone blauw. De hele dag door, tijdens alle bezigheden. Dat zet iedere handeling, ieder woord dat ik spreek in perspectief en zo hou ik mijn lei schoon. Iedere dag weer.

Nooit niets doen

[português]  [English]
Regelmatig vragen mijn huisgenoten me wanneer ik nou eens niets ga doen. Gewoon zitten, zonder taak om handen. Dat bedoelen ze. Zoals zij datgoed kunnen. Zitten en voor zich uit kijken. Staren in het schijnbare luchtledige. Om je eerlijk de waarheid te zeggen, bestudeer ik dat wel eens en stel mezelf na vijf minuten kijken al de vraag wat daar nou zo leuk aan is. Mijn man bijvoorbeeld zegt dat niks doen goed is voor het creatieve proces, net als verveling. Hij is kunstenaar. Dus dat verklaart een hoop.
Soms denk ik dat zijn niets doen een vorm van mediteren is. Ik heb hem wel eens gevraagd wat er in zijn hoofd gebeurt als hij zit te niksen. Zijn gedachtestroom gaat door en hij laat zich meeslepen van links naar rechts. Van de ene gemoedstoestand in de ander. Doelloos.

Als die manier van niets doen het creatieve proces al bevordert wat zou meditatie dan kunnen doen? Dat is per slot ook stilzitten en wel met een doel, namelijk het ontwikkelen van opmerkzaamheid. Meditatie verfijnt je bewustzijn zodat je beter kunt waarnemen. Het helder kunnen registeren van wat er om je heen en in je gebeurt, brengt inzicht en leidt tot acceptatie van het leven zoals het zich aandient. Eigenlijk betekent het een einde aan alle “oorlog” in je leven en om het heel mooi te zeggen: het brengt innerlijke vrijheid.

Er zijn veel mensen die niet willen leren mediteren. Daar hebben ze allerlei redenen voor zoals geen tijd, het zweeft, dat is voor hippies, voor yogi’s, dat past niet in mijn leven enzovoorts. Deze mensen komen wel naar mijn yogalessen om actief mee te doen met de oefeningen. Zo langzamerhand bouw ik wat tijd in om aandachtig te leren stilzitten. Vijf minuten. En ik zie dat het ze goed doet. Ze worden er doodstil van. Ik ook.

Het zou toch heerlijk zijn als iedereen dat thuis kan doen in zijn eigen tijd. Het kost maximaal een half uurtje of minder per dag. Vreemd eigenlijk dat we allemaal tijd hebben om tv te kijken, te kletsen, ruzie te maken, de liefde te bedrijven, om te eten en tanden te poetsen en een half uurtje per dag stilzitten met een doel blijkt een brug te ver.

Bij mij rijst de vraag: waar zijn de mensen bang voor? Om zichzelf in hun zelf gecreëerde wereld te zien? Ja, dat kan heftig zijn.

Want eigenlijk kun je mijn zogenaamde inzichtmeditatie  beschouwen als levenstherapie zonder therapeut. Het heeft namelijk een zuiverende en genezende werking op je karakter en het verstrekt je inzicht in het complexe leven.

Uiteindelijk leer je beter omgaan met blokkades en problemen waardoor je stabieler in het leven staat. Dat is toch niets om bang voor te zijn? Ik zou daar tijd voor vrij maken.

Als voor je uit kijken en je vervelen goed is voor het creatieve proces, dan is stilzitten en je oefenen in opmerkzaamheid een beter hulpmiddel denk ik, want mijn creatieve proces stroomt de hele dag. Daar hoef ik niet voor stil te zitten en te niksen. Zodra ik aan een taak begin, maak ik er met volle aandacht een kunstwerkje van. Of ik nou schrijf, yogales geef, het huis poets of een taart bak. Het maakt niet uit.

Dus ja, ik doe nooit niets! En dat zal altijd zo blijven.

Vipassanā-meditatie

Photo by Mattia Faloretti on Unsplash.com

[português]  [English]

Afgelopen zondag ben ik opnieuw gestart met meditatielessen geven. Negen deelnemers dienden zich aan en voor hen wil ik nog eens uitleggen wat we eigenlijk aan het doen zijn. En wie weet spreekt het jou ook aan. Je bent van harte welkom om eens mee te doen. De data staan op de website van Yoga Studio Marvão.

Over de Boeddha gaan veel verhalen. Over hoe hij een prinsenzoon van rijke huize was en dat hij graag wilde weten wat zich buiten de muren van het landgoed van zijn familie afspeelde. Dus ging hij op pad. Daar, in de buitenwereld kwam hij het echte leven tegen.

De Boeddha leefde dat leven een tijdje voluit. Omdat hij niet gelukkig werd van alle wereldse uitspattingen, zag hij in hoe complex het leven eigenlijk is en ging op zoek naar het geheim van een stabiel, prettig en vredig leven.

De Boeddha identificeerde zeven gemoedstoestanden – anusaya’s – die bijna altijd leiden tot ongeluk of ontevredenheid.

1. zintuigelijk verlangen
2. manifestatiedrang
3. agressie, haat, boosheid
4. hoogmoed, je beter (of minder) voelen dan anderen
5. onjuist begrip van de werkelijkheid
6. twijfel, onzekerheid
7. onwetendheid of gebrek aan realiteitsbesef, onbewustheid.

De diepste oorzaak van de anusaya’s is onwetendheid. Vooral onbewustheid en een slordige interpretatie van wat er in ons omgaat zorgt ervoor dat de anusaya’s de kans krijgen zich te manifesteren en vervolgens gaan we niet wijs om met die emoties, gedachten en gevoelens.

Die onwetendheid zorgt ervoor dat we ons gaan hechten aan plezierige gedachten en gevoelens. We laten ons door van alles afleiden (sociale media bijvoorbeeld) en bouwen weerstand op tegen wat onplezierig is. Het onplezierige stoppen we ver weg ergens in ons lichaam en hechten ons steeds meer aan de buitenwereld. Alsof die buitenwereld een drug is die onze onplezierige gevoelens kan verdoven. We worden steeds banger te verliezen wat we hebben, of erger nog, we worden bang niet te kunnen bezitten wat we willen hebben.

De Boeddha bewandelde vele wegen en he geheim diende zich op een dag aan. Het bleek eenvoudig en voor iedereen te leren.

Het ontwikkelen van opmerkzaamheid.
Want opmerkzaamheid brengt inzicht en leidt tot acceptatie van het leven zoals het zich aandient.

De Boeddha beschrijft twee wegen om tot dat inzicht te komen.

1. Samatha-yānika: het ontwikkelen van opmerkzaamheid op basis van kalmtemeditatie.
2. Suddha-vipassanā-yānika: het direct ontwikkelen van opmerkzaamheid.

De eerste weg – kalmtemeditatie – is heel geschikt voor mensen die tijd hebben zich terug te trekken uit de maatschappij. Want het trainen van diepe vormen van concentratie (dat is kalmtemeditatie) vraagt veel tijd en een lang verblijf in afzondering.

De tweede weg is voor mensen zoals jij en ik. We staan midden in de maatschappij, leiden een druk leven en willen toch die opmerkzaamheid ontwikkelen om tot inzicht te komen, met innerlijke vrijheid als gevolg. Bij deze weg wordt natuurlijk ook concentratie ontwikkeld. Alleen in lichtere vorm dan bij de eerste weg.

Zodra je begint met vipassanā, pas je het eigenlijk meteen toe in je dagelijks leven. Want in de vipassanā observeer en registreer je wat zich afspeelt in je lichaam en je denken. Dus alle dagelijkse mentale en fysieke ervaringen worden gebruikt als meditatieobject.

Je kunt vipassanā- of inzichtmeditatie beschouwen als levenstherapie. Het heeft namelijk een zuiverende en genezende werking op ons karakter en het verstrekt ons intuïtief inzicht in het vergankelijke en onbeheersbare leven. We leren beter omgaan met blokkades en problemen en ontwikkelen stabiliteit in het omgaan met alledaagse ervaringen.

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén

%d bloggers liken dit: