[:nl]

Lucia en ik in de destilleerderij.

Lucia en ik in de destilleerderij.

Uma Oficina de Destilação de Plantas Autóctones – een workshop “destilleren van inheemse planten”; daar werd ik voor uitgenodigd door mijn Nederlandse vriendin Lucia Beijlsmit. Zij woont aan de andere kant van de grens. In Spanje, in het dorpje Salorino. Ik zei meteen ja. Essentiële oliën hebben mijn bijzondere interesse vanwege de puurheid, de heerlijke geuren en niet in de laatste plaats om hun medicinale werking. Ook het idee dat het hier ging om het destilleren van INHEEMSE planten, sprak me aan. Bij het inschrijven via de website zag ik dat het een Portugees bedrijf is – ik had in mijn achterhoofd het vooroordeel dat de initiatiefnemers buitenlanders waren – werd ik helemaal blij. Alentejo – het gewest waar ik woon dat groter is dan Nederland met circa een miljoen inwoners – heeft zoveel te bieden en weinig initiatief. Dat is geen verwijt aan de Portugezen, wel aan de ingewikkelde regelgeving voor het opstarten van bedrijven. Veel start-ups sterven een vroege dood omdat de adem niet lang genoeg is. Ik ben vijf jaar weggeweest en zie dat Alentejo is “gegroeid”.

Quinta Aromas do Valado

Quinta Aromas do Valado

Quinta Aromas do Valado ligt in de buurt van Idanha-a-Nova, iets buiten Segura, het grensstadje met Spanje. Midden op de Romeinse brug over de Rio Erges – die zich een stuk zuidelijker bij de Taag voegt – prijkt een mooi bord dat de grens aangeeft. Het is acht uur in de ochtend als Lucia en ik na een tocht van een uur door het steeds wisselende landschap van dit deel van de Extremadura, aankomen. We zijn via Spanje gereden omdat vanuit ons de verbindingswegen beter zijn dan via Portugal. Heuvelachtige vlakten die op steppen lijken met verblindende vergezichten en een nauwelijks aangeraakt, ruw, bergachtig gebied. Eenmaal bij Segura zitten we in het Geopark do Tejo Internacional.


Mijn verwachtingen zijn niet hooggespannen. Ik zie wel wat er komt. De aankondiging dat we zelf planten gaan zoeken en deze zelf gaan destilleren leek me al mooi genoeg. We waren niet de eersten.

O senhor António ontvangt ons, samen met zijn vrouw Helena. In hun boerderij die op een heuvel ligt. Met koffie en bolachas (koek). We maken kennis met de andere zeven deelnemers. Drie mannen en vier vrouwen waarvan twee uit Galicië, Spanje. Zij waren gisteren na een rit van vijf uur al aangekomen. De voertaal is Portugees en Spaans en soms in de grenstaal Portiñol, een mengelmoes van de twee.

Er worden trouwens ook workshops in het Engels gegeven.

Na uitleg over wat er vandaag gaat gebeuren lopen we de heuvel af naar de destilleerderij met daarnaast het gebouw waar het laboratorium is, de kantoren, de winkel en een grote zaal. We krijgen werkhandschoenen, een snoeischaar en een grote emmer. Met twee pick-ups rijden we naar een stuk grond waar ons wordt uitgelegd wat te snoeien. We gaan voor de Estevacistus ladanifer ook wel cistusroos genoemd in Nederland.

Esteva

Esteva – cistos ladanifer

Deze heester groeit overal waar het bergachtig is. Donkergroen blad en prachtige witte bloemen. Ze plakken een beetje. Alsof er hars aan zit. Na een uurtje snoeien van de jonge scheuten, uitleg, elkaar verhalen vertellen, vogels spotten die luid fluitend boven onze hoofden in de eucalyptusbomen af- en aanvliegen, hebben we alle emmers gevuld tot aan de rand.

We rijden terug naar de destilleerderij. Daar wordt de oogst gewogen en in delen in een vat gedaan, en iedere keer aangestampt. António doet dat zelf. Alsof hij druiven stampt voor de wijnmakerij.

Antonio dancing on the harvest.

Antonio dancing on the harvest.

Tot in detail wordt ons stap voor stap het destillatieproces uitgelegd terwijl we toekijken. We moeten wachten. De juiste temperatuur, de stoom en uiteindelijk zien we de gecondenseerde druppels in een glazen fles glijden. Tijd voor de almoço – lunch.

Time for Almoço - Lunch

Time for Almoço – Lunch

Dat wat het leven zo mooi maakt hier. Twee uur lang zitten we aan een grote, mooi gedekte tafel. Iemand heeft uit de streek waar hij vandaan komt vinho verde meegenomen. Er is ijsthee gemaakt van zelfgedroogd blad van de cistus en andere planten. De driegangenmaaltijd overtreft ieder restaurant in de omgeving. De deelnemers hebben het hart op de tong. Iedereen vertelt, deelt ervaringen en meningen over Portugese politiek, over de toestand in Angola en over wat ze doen in het dagelijks leven. Het is een bont gezelschap.

The enormous hall

The enormous hall

In de middag krijgen we les in het grote lokaal. Over hoe een business in aroma’s op te zetten. Hoeveel land je nodig hebt om een bedrijf rendabel te maken. Wat de investeringen zijn en nog veel meer cijfers vervat in Excell sheets. António is open over de bedrijfsvoering. Dat is de filosofie van het bedrijf. Kennis delen en wensen dat anderen ook zulke initiatieven ontwikkelen zodat zij elkaar kunnen versterken. En je kunt natuurlijk ook zelf een kleine destilleerderij doen voor eigen gebruik.

Tegen zessen stopt de informatiestroom. We krijgen allemaal een diploma uitgereikt, een flesje essentiële olie en bloemenwater gemaakt van onze zelf geplukte en gedestilleerde esteva. Gepersonaliseerd. Mijn naam prijkt op de etiketten.

Voordat we teruglopen de heuvel op naar het huis, brengen we een bezoek aan het laboratorium en de winkel.

Ze maken trouwens ook prachtige zepen en veel meer.

Ik spreek kort met Helena over cosmetica. Zij heeft een boeiende theorie. Hun zeep van olijfolie en bloemenwater van esteva is het enige dat zij gebruikt voor haar gezichtshuid. Geen crèmes of ander vergif. Haar huid spreekt boekdelen. Dat neem ik mee naar huis en trek de stoute schoenen aan. Ik doe het. Was mijn gezicht met die prachtige zeep en gebruik daarna de lotion. Al een week nu. Het is een wonder.

The amazing soap

The amazing soap

Zodra ons huis klaar is en ik helemaal ben gesetteld (dat zal wel half juli worden) heb ik het plan een cursus aromatherapie te gaan doen bij Helena.

Ik ben in de ban van de geuren en de verzachtende omhulling van de natuur. Ik fantaseer nu al over een veld esteva op onze eigen boerderij en een kleine destilleerderij. Tijd … is mijn beste vriend.

[:en]

Lucia en ik in de destilleerderij.

Liesbeth and Lucia in the distillery.

Uma Oficina de Destilação de Plantas Autóctones – a workshop “distillation of native plants”, that is what my Dutch friend Lucia Beijlsmit invited me to. She lives on the other side of the border. In Spain. In the village Salorino. I said yes right away. Essential oils have my special interest because of the purity, the delicious fragrances and not in the least because of their medical benefits. The idea of distilling NATIVE plants, also appealed to me. When subscribing via the website I was pleasantly surprised that it concerned a Portuguese company. In the back of my head I had the prejudice of the initiators being foreigners. Alentejo – the region where I live – is larger than Holland and has about one million inhabitants. It has so much to offer and so few initiatives. I am not reproaching the Portuguese people and yes I am reproaching the complex regulations for initiating a business. Start-ups seem to die an early death because of lack of endurance or deep breath. I have been away from here during five years and now I can see that Alentejo “grew”.

Quinta Aromas do Valado

Quinta Aromas do Valado

Quinta Aromas do Valado is situated near Idanha-a-Nova, just outside of Segura, a border town with Spain. In the middle of the Roman bridge over the Rio Erges – joining the Tejo more southwards – a nice elaborated sign indicates the frontier. It is eight o’clock in the morning when Lucia and I arrive after a trip of an hour through the constantly changing landscape of this part of Extremadura. We drove via Spain because of a better road connection for us than Portugal could provide. Undulating plains resembling the steppes with glary horizons and a hardly touched, rough mountainous region. Once in Segura we find ourselves in the Geopark do Tejo Internacional.


I don’t have high expectations. Will see what comes my way. The announcement that we were to search for plants ourselves and distilling our own harvest seemed to me great enough. We were not the first to arrive.

 

O senhor António and his wife Helena receive us. In their farm situated on a hill. With coffee and bolachas (cookies). We introduce ourselves to the other seven participants. Three man and four women of whom two from Galicia, Spain. They had arrived the day before after a five hours drive. The language of communication is Portuguese and Spanish and sometimes the dialect of the border: Portiñol which is a mix of the two.

By the way, they do have workshops where English is spoken.

After explanation of the program we walk down the hill to the distillery with next to it the building where the laboratories, offices and shop can be found and a large hall. We are given working gloves, pruning shears and an oversized bucket. With two pick-up trucks we are being driven to a piece of land where we receive an explanation of what to prune. We concentrate on Estevacistus ladanifer.

Esteva

Esteva – cistus ladanifer

This plant grows everywhere in the hilly regions. Dark green leaves with beautiful white flowers. They do stick a little. I bit like resin. After an hour or so of pruning the younger shoots, explanations, telling stories, spotting loudly singing birds flying on and off above our heads in the eucalyptus trees we have filled all the buckets up to the edges.

We drive back to the distillery. There the harvest is being weighed and put into a container. In parts. António himself dances in the barrel to press all the leaves down like they were grapes.

Antonio dancing on the harvest.

Antonio dancing on the harvest.

While watching it happening, we receive a step by step detailed lesson in the distilling process. We have to wait. The right temperature, the vapour and finally we see the condensed drops gliding into a glass bottle. Time for almoço – lunch.

Time for Almoço - Lunch

Time for Almoço – Lunch

One of the things that make life over here so pleasurable. During two hours we sit at a long, nicely laid table. Someone brought from the region he comes from vinho verde. There is ice tea made of home dried leaves of different native plants. The quality of the three-course meal exceeds every restaurant in the neighbourhood. The participants wear the heart on the sleeve. Everybody tells, shares experiences and opinions about Portuguese politics, about the situation in Angola and about what they do in daily life. It is a lovely and colourful company.

The enormous hall

The enormous hall

In the afternoon we are being taught in the large hall. About how to start a business in aromas. How much land you would need to make a company profitable. What investments have to be done and much more, all summed up in Excell sheets. António is open about the business practices. After all it is the philosophy of the company. Share knowledge and wishing that others would also develop such initiatives in order to reinforce each other. And it goes without saying that you can also set up a small home distillery for your own use.

By six o’clock in the afternoon the stream of information stops. We all receive a diploma; a bottle with essential oil and flower tonic made of our self-pruned and distilled esteva. Personalized. My name shows on the label.

Before climbing the hill back to the house, we visit the laboratory and the shop. Besides all I told so far they also produce beautiful soaps and more.

The amazing soap

The amazing soap

I have a quick chat with Helena about cosmetics. She has an interesting theory. Their soap of olive oil and the floral tonic of esteva are the only things she uses for her skin. No crèmes or other poison. Her beautiful skin shows for it. I take those products home and the bold step to try it. I carefully wash my face with the soft soap en then use the tonic. Every day. A week has passed. It seems a wonder.

As soon as our house is ready to live in and I am settled again (around half of July) I have the intention to follow a workshop aromatherapy with Helena.

I am captivated by the fragrances and the softening encapsulation of nature. I started imagining a field full of esteva at our own quinta and a small distillery.

Well … time is my best friend.

[:]